Nguyễn Thành Nam

Bài đăng trên facebook Nguyễn Thành Nam ngày 19/5/2017

(Nhân ngày sinh nhật Cụ, thử đúc ra mấy bài học xem mấy anh em đang xì-ta-up thấy có gì bổ ích không).

Là một người thấu hiểu Đạo gia, trải qua rất nhiều nhiều thăng trầm của cuộc đời, đối với Cụ, chỉ có hiện tại là quan trọng nhất. Và mọi sự hoạch định tương lai chỉ có ý nghĩa tương đối.

Trong cuộc phỏng vấn với nhà báo Mỹ Harold Isaacs cuối năm 1945, Cụ đã nói: “Độc lập là một sự kiện. Cái gì phải đến sau đó sẽ đến. Nhưng độc lập phải có trước, không phụ thuộc sau đó sẽ là cái gì”. Có giữ được độc lập hay không là một chuyện khác “chúng tôi đang đơn độc, và chúng tôi phải phụ thuộc vào chính mình”.

18557432_10208897413901228_301101550537809873_n
Là một người thấu hiểu Đạo gia, trải qua rất nhiều nhiều thăng trầm của cuộc đời, đối với Cụ, chỉ có hiện tại là quan trọng nhất. (Ảnh tư liệu)

Có một lần tình cờ uống bia cùng với mấy ông anh nghiên cứu tại Viện Ngôn ngữ học về Nhật ký trong tù. Thấy các anh tranh luận kịch liệt tại sao trong tình thế nguy kịch lúc đó, Cụ lại ngồi viết thơ Đường, triết học, mà lại bằng tiếng Hán. Thường thì lúc lâm nguy, ta sẽ tìm về cảm xúc và để bày tỏ cảm xúc người ta sẽ dùng tiếng mẹ đẻ (như trong truyện 2 vạn dặm dưới đáy biển của June Verne, anh thủy thủ đã kêu lên Mẹ ơi bằng tiếng mẹ đẻ trước khi bị cá mập nuốt chửng). Không khéo Cụ là người Tàu?

Em có ý kiến, theo chỗ em hiểu, Cụ viết tập thơ có mục tiêu rất rõ ràng, ít nhất là cũng không phải để cho bọn “con, cháu” như các anh tâng bốc về sau, và giá trị nghệ thuật của các bài thơ cũng ko phải là điều mà Cụ quan tâm.

Chú chỉ được cái nói năng vớ vẩn! Vậy thì Cụ viết làm gì?

Em tin là mục tiêu hàng đầu của Cụ lúc đó là tìm cách thoát tù để trở về Việt nam. Người duy nhất Cụ có thể ảnh hưởng được lúc đó là mấy lão cai ngục. Nên có thể kết luận là Cụ viết “Nhật ký Trong tù” cho mấy lão cai ngục xem. Thơ Đường vừa quen thuộc, vừa đẳng cấp, nửa kín, nửa hở bộc lộ một chút khí phách, triết lý kiểu “lạc nước hai xe đành bỏ phí”, hoặc “hết mưa là nắng hửng lên thôi”. Mấy tay này đọc ắt sẽ kính nể, mà báo cáo lên cấp trên của họ. Gặp được cấp trên Cụ sẽ nói chuyện khác. Thoát là Cụ đã quên hẳn cái tập thơ này, chỉ có mấy Viện sĩ các anh mới rách việc thôi. Anh thử xem có lúc nào Cụ nhắc lại đến mấy bài thơ đấy không?

Mấy ông anh vỗ đùi đen đét, khen có lý, có lý. Anh cũng chẳng thấy có tính nghệ thuật lắm, nhưng vì được giao nhiệm vụ nên vẫn phải nghiên cứu!

Bill Gates lúc chưa đi làm từ thiện thường xuyên nói: Chỉ có mục tiêu là quan trọng, kế hoạch dài hạn là việc ngớ ngẩn nhất trên đời. Các lập trình viên mới vào thì làm xong việc hôm nay mới biết ngày mai. Team leader thì hết tuần này mới biết tuần sau. Ở Microsoft chỉ có 1 người được nghĩ đến năm sau là tôi.

Khi mới khởi sự Fsoft, chúng tôi cũng áp dụng bài học này dưới một tên khác là “Dò đá qua sông”. Mục tiêu là sang bên kia sông – rất hoành tráng. Còn kế hoạch chỉ là nhảy đến hòn đá (khách hàng) gần nhất. Ra giữa sông tình hình sẽ thay đổi. Biết đâu lại có đảo. Quả nhiên thực tế đúng như thế thật.

Hồi làm xuất khẩu giáo dục cũng vậy. Lo lắm, tuyển sinh viên Nhật về thì mình dạy họ thế nào? Cuối cùng hóa ra là giáo sư Cương dạy họ Universal English (tức là không phải Native English).

FUNiX, hiện tại đang trứng nước. Anh chị em luôn hỏi, tương lai thế nào hả anh?

“Cuộc đổi mới của chúng ta có thể kinh qua rất nhiều khó khăn gian khổ, etc.. nhưng nhất định sẽ thắng lợi. Còn trước mắt cứ thuyết phục được chị Ánh (phụ trách chương trình của Đại học FPT) là chất lượng FUNiX tương đương với ĐH FPT đi đã”.

Thế tuyển sinh thì sao, hết tiền thì sống bằng gì anh?

Hết tiền cái biết ngay, lo gì.